عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )

265

الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )

پيامبر ( ص ) دربارهء قومى گفته است : « يخرجون من النّار فينبتون كما تنبت الحبّة فى حميل السّيل » . كلبى گفته است : « مروان بن الحكم « 11 » در آن سالى كه با او به خلافت بيعت شد ، بر آبى گذر كرد كه متعلّق به بنى جزء بود و بر آن آب ، زرارة بن الجزء كه مردى سالخورده بود ، مأمور بود ؛ پس گفتند : « چطور هستيد اى ال جزء ؟ » ، گفت : « بخير انبتنا اللّه فأحسن نباتا ثمّ حصدنا فأحسن حصادنا » . ايشان در جنگ با روميان از ميان رفتند . شاعر در حالى كه مردى را مىستايد گفته است : [ از بحر كامل ] 737 و ابو اليتامى ينبتون فناءه * نبت الرّبيع بكالئ معشاب و عرب گفته است : « غلام أمرد » و آن ، هنگامى است كه چهره‌اش از موى خالى باشد ؛ اعشى گفته است : [ از بحر طويل ] 738 و أرى الغوانى لا يواصلن امرأ * فقد الشّباب و قد يصلن الأمردا « 12 » و آن معنى را ابو تمّام گرفته ، و با عبارتى نيكو گفته است : [ از بحر كامل ] 739 أحلى الرّجال من النّساء مواقعا * من كان أشبههم بهنّ خدودا « 13 » و حيّان بن حنظله گفته است : [ از بحر كامل ] 740 و إذا دعوت بنى جديلة جاءنى * مرد على جرد المتون طوال « امرد » از « شجرة مرداء » گرفته شده ؛ و آن درختى است كه از برگ برهنه مىباشد ؛ و از آن معنى است « شيطان مريد » يعنى شيطان عارى ، كه عارى و خالى از خير است ، و از آن معنى است : « بناء ممرّد » يعنى : « بناء مملّس » ( : ساختمان

--> ( 11 ) - او خليفه اموى است كه در سال 65 هجرى وفات يافت . ( الاصابة ، ج 3 ، شماره 8320 ، و اسد الغابة ، ج 4 ، ص 348 ، و الكامل ، تأليف ابن الاثير ، ج 4 ، ص 74 ، و تاريخ الطّبرى ، ج 7 ، ص 34 ) ( 12 ) - در نسخه اصل چنين است ، امّا در ديوان او ، ص 227 « إنّ الغوانى » ضبط شده است . ( 13 ) - ديوان او ، ص 67 ملاحظه شود .